سوالی که اکثرا مطرح می شود این است که آیا با داشتن نقش یا تصویری از موج می توانیم دامنه آن موج را تعیین کنیم. برای امواج عرضی این کار ساده است زیرا وضعیت تعادل تمام نقاط محیط همان محور یا خط افقی نمودار است و چون می دانیم که دامنه بیشترین فاصله نقاط محیط از وضع تعادل است پس دامنه موج عرضی برابر فاصله قله(یا دره)از محور افقی است.شکل (1)   

اما در امواج طولی تعیین دامنه ممکن است کمی سخت تر و گیج کننده تر باشد زیرا:

اولا: در این موج راستای نوسان ذرات محیط و راستای انتشار موج بر هم منطبق است به همین دلیل یافتن نقاطی که در بیشترین فاصله از نقطه تعادل هستند دشوارتر است.

ثانیا: برخلاف موج عرضی که وضعیت تعادل تمام ذرات محیط مشترک و همان محور افقی شکل موج است در موج طولی هر نقطه، وضعیت تعادل مخصوص به خود را دارد که همان وضعیت نقاط قبل از رسیدن موج به محیط است پس به تعداد ذرات محیط، وضعیت تعادل وجود دارد.شکل(2)

برای شروع به نکات زیر دقت می کنیم.

1) موج طولی به شکل تراکم و انبساط های متوالی دیده می شود که مرکز تراکم و انبساط نشان دهنده ی ذراتی از محیط است که در وضع تعادل خود هستند.

2) برای موج طولی که به سمت راست حرکت می‌کند:

الف) نقاطی که در همسایگی یک تراکم قرار دارند، از دو طرف به سمت این نقطه (نسبت به وضع تعادل خود)جابجا شده اند، به طوری که نقاط واقع در همسایگی راست آن ،سمت چپ و نقاط واقع در همسایگی چپ آن ،سمت راست وضع تعادل خود هستند و نقطه‌ی واقع در تراکم در وضع تعادل خودش است.

ب) نقاطی که در همسایگی یک انبساط قرار دارند، از دو طرف از این نقطه نسبت به وضع تعادل خود جابجا شده اند، به طوری که نقاط واقع در همسایگی راست آن ،سمت راست و نقاط واقع در همسایگی چپ آن، سمت چپ وضع تعادل خود هستند و نقطه‌ی واقع در انبساط در وضع تعادل خودش است.بنابراین وضعیت جابجایی ذرات محیط نسبت به وضع تعادلشان به سمت چپ و راست مشخص می شود ،که جابجایی به سمت راست،مثبت و به سمت چپ،منفی است.شکل(3)

درشکل (4) نقاط قرمز و بنفش به ترتیب در مرکز تراکم و انبساط قرار دارند و در وضعیت تعادل خود قرار دارند.

می توان با ایجاد یک چرخش 90 درجه در جابجایی نقاط موج طولی ،نمودار نقش موج را ایجاد کرد که مشابه موج عرضی معادل است .شکل(5)

هشدار مهم : در تمامی عبارتهای بالا، "جابجا شدن جسم نسبت به وضع تعادل "مورد بررسی قرار گرفته است که معنی آن همان بردار مکان جسم نسبت به نقطه تعادل است،عدم دقت ممکن است خواننده محترم را دچار این اشتباه کند که جابجایی مثبت از وضع تعادل ،به معنی سرعت مثبت است در حالی که سرعت به جابجایی لحظه ای بستگی دارد نه بردار مکان(یا همان جابجایی نسبت به وضع تعادل) .به عنوان مثال برای موجی که به سمت راست منتشر می شود، نقاط در همسایگی چپ و راست تراکم همگی سرعت مثبت دارند درحالی که جابجایی از وضع تعادل آنها قرینه است.شکل(6)

با این توضیحات، جابجایی نقطه وسط تراکم و انبساط در یک موج طولی برابر دامنه موج است .برای نمونه،به مثال زیر دقت کنید که مرحله به مرحله دامنه موج را بدست می آوریم.

موج طولی زیر در حال انتشار به سمت راست است.برای تعیین دامنه مراحل زیر را طی می کنیم.

مرحله 1 : نقاطی که بین تراکم(قرمز) و انبساط(بنفش) قرار دارند را شناسایی می کنیم که در اینجا ذرات آبی ،سبز وقهوه ای هستند.شکل(7)

مرحله 2 : تعداد ذرات بین ذرات قرمز و بنفش را تعیین می کنیم و فاصله بین تراکم و انبساط را به این تعداد و با سه خط به صورت مساوی تقسیم می کنیم.در اینجا تعداد ذرات بین قرمز و بنفش سه عدد است پس فاصله را، به کمک سه خط، به چهار قسمت مساوی تقسیم می کنیم تا وضعیت تعادل نقاط دیگر هم بدست آید.فاصله نقطه وسطی(نقطه سبز)از وضعیت تعادلش همان دامنه موج طولی است.شکل(8)

این روش برای بسیاری از شکلها قابل استفاده است و اگر تعداد ذرات بین ترکم و انبساط زوج باشد، در اینصورت نقطه وسطی که جابجایی آن برابر دامنه است بین نقاط نیست ولی به کمک جابجایی نقاط همسایه آن می توانیم مقدار تقریبی دامنه را حدس بزنیم چون جابجایی این نقاط کمی کمتر از دامنه است.

تعیین یا تخمین دامنه در امواج طولی و تفکیک آن از طول موج اهمیت زیادی دارد زیرا در بسیاری از موارد ناخودآگاه ممکن است فواصل بین تراکم یا انبساط ها را به دامنه مرتبط کنیم در حالی که اینگونه نیست.

تاثیر کم یا زیاد بودن دامنه روی موج طولی را در شکل (9) ببینید.